Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Naar Messiaans Communisme

Over Frits Kuiper (1898-1974) dopers theoloog
postdr. Pieter Post, 2014
70 pag. isbn 978 90 5263 236 0
prijs € 8,00 bestellen

 

Naar Messiaans Communisme gaat over een van de meest markante doopsgezinde theologen van de twintigste eeuw: Frits Kuiper (1898-1974). Hij was een denker en een doener die de ‘verzoening’ van Israël en de volkeren hoog in het vaandel had staan. Daar wijst de titel ook op: die appelleert aan Gods oproep een wereldgemeenschap te vormen in vrijheid door gerechtigheid. Als denker ging het Kuiper in de theologie om de samenhang tussen de ‘gewone’ geschiedenis en de heilsgeschiedenis. Daarvan getuigen zijn ruime belangstelling voor het socialisme, het zionisme en het doperdom. Die vormden hem tot een uitgesproken maatschappijkritische rode theoloog, een bondgenoot van het Joodse volk en criticaster van de kerk en staat, zowel in gesproken woord, geschrifte, alsook in de daad. In het socialisme zag hij een gelijkenis van het koninkrijk  van God, in het zionisme een rechtvaardiging voor de stichting van de staat Israël (1948) ‘als toetssteen voor de hele mensheid’, en het doperdom beschouwde hij als een kritische luis in de pels van het instituut Kerk, maar hij meende daarin ook de uitingsvorm van de van Marx uitgaande socialistische beweging te zien. Karl Barth, Franz Rosenzweig en uiteraard de zestiende-eeuwse doperse voorman Menno Simons, erkende hij weliswaar als zijn leermeesters, maar in Lenin ontwaarde hij het formaat messias dat vergelijkbaar was met dat van de Perzische koning Cyrus in het Oude Testament. Als doener gingen Kuipers radicale denkbeelden, zijn bekendheid en betrokkenheid  op mens en wereld over religieuze en landsgrenzen heen. Als student werkte hij namens het European Student Relief en de Nansen Missie in Kazan om de hongerenden te voeden en de naakten te kleden. Als predikant werkte hij in de doopsgezinde gemeenten Amersfoort, Krommenie, Alkmaar en Amsterdam. Maar hij was ook een verzetsman, die na de bevrijding van 1945 zijn gemeentewerk een paar jaar stillegde om als vormingsleider voor Vrij Nederland aan de wederopbouw van Nederland te werken, in samenwerking met H.M. van Randwijk. Tenslotte volgde na zijn emiraat nog een paar jaar docentschap in Montevideo, Uruguay, aan het Seminario Evangelico Menonita de Teologia. lees meer