Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 1 1996

OPhef 1996 1Van de redactie

 

‘Wie organiseert de moraal in deze tijd?’, was de vraag die de redactie zich stelde als mogelijke leidraad voor de inhoudelijke strekking van dit nummer. “Niemand meer en dat is gelukkig”, antwoordt Theo Salemink in zijn bijdrage aan dit nummer, evenwel niet zonder ook de vraag te stellen: “Wie organiseert nog solidariteit met de nieuwe armen, met de slachtoffers, hier en ginder?”. Ofwel: “Wie bestrijdt de onverschilligheid. Velen , maar zonder een groot verband en dat is een probleem”. Met dit hoofdartikel willen we een aanzet geven tot een discussie, die wij in de komende nummers willen voortzetten. en discussie die we ook willen aangaan met vertegenwoordigers van andere bewegingen en tradities dan die van maatschappijkritische christenen. In dit nummer al wel een tweetal artikelen over – in kerk verband georganiseerde – enkelen van de velen die blijvend de onverschilligheid bestrijden. René van Bemmel schrijft over nieuwe vormen van diaconaat in de snel veranderende samenleving. Esther van der Panne over het Kerk-zijn van de Nassaukerkgemeente met en in de buurt, waarover Paula Irik verslag heeft gedaan in het boek Een dapper zootje ongeregeld. Trinus Hoekstra reflecteert – theoretisch en historisch – in zijn bijdrage de (traditionele) kerkelijke moraal als effect van en antwoord op de strapatsen (logica) van het Kapitaal. Terwijl Paul Aalders kritisch het boek van C.G. de Kruijf, Waakzaam en nuchter, over christelijke ethiek in een democratie, bespreekt. Waar bij de Kruijf de waakzaamheid de christelijke ethiek betreft, had (en heeft ongetwijfeld nog immer) de Nederlandse “democratie” zo haar eigen vormen van waakzaamheid, die ook de handel en wandel van progressieve christenen betrof. Jeanette van Beuzekom doet verslag van haar inzage in het dossier, dat de BVD over haar staatsgevaarlijke activiteiten aanlegde.

Voorts geeft Hans de Vries de betekenis aan van Georges Batailles poging een atheologie, te begrijpen als een theologie van onze westerse tijd, te ontwikkelen. Hij doet dat in een bespreking van het proefschrift van Laurens ten Kate, De lege plaats. In de poëzie-rubriek herdenkt Hans Groenewegen de toneeldichter Heiner Müller, die op 30 december 1995 overleed. Wessel ten Boom zet zijn nadere verkenningen door het land van de theoloog F.W. Marquardt voort. In de exegeserubriek een preek van Wilken Veen over Galaten 4:21 – 5:1, die aansluit bij de thematiek van dit nummer. Andere bijdragen zijn een bespreking door Eddy Reefhuis van het proefschrift van Egbert Rooze: Amelek geweldig verslagen, en een verslag door Conny van Lier van een DSTS-symposium ‘Scherven brengen geluk’ (najaar ’95).

Willem van der Meiden

Het is geen gebruik om in het redactioneel persoons-wisselingen in d e redactie te memoreren. Redactieleden zijn er om het blad te dragen, het blad is er voor u en niet om de (naam en faam van) redactieleden uit te dragen. Maar in het geval van Willem van der Meiden moeten we een uitzondering maken. Per ingang van dit nummer maakt Willem van der Meiden geen deel meer uit van de redactie. En dat tot onze grote spijt. Als ik wel geïnformeerd ben, is Willem van der Meiden zo’n 18 jaar betrokken geweest, waarvan 12 jaar als redactielid en later hoofdredacteur, bij het wel en wee van eerst OPSTAND en de laatste jaren OPHEF, Zijn betrokkenheid betrof niet alleen de inhoudelijke redigering van OPSTAND, resp. OPHEF maar ook de productie, de opmaak (inclusief de verzorging van de foto’s) en verspreiding. De geschiedenis van OPSTAND en die van de eerste jaargangen van OPHEF zullen altijd verbonden blijven met zijn geëngageerde inzet, (theologische en politiek culturele) scherpzinnigheid en vermogen redactionele leiding te geven. Wij danken hierbij Willem van der Meiden voor zijn jarenlange inzet en zijn enorm belangrijke inhoudelijke bijdrage aan de bladen. OPSTAND en OPHEF. (In een volgend nummer zal in een meer en persoonlijk artikel Willem van der Meidens betekenis voor OPSTAND en OPHEF belicht worden.)

Vanaf maart dit jaar zal Willem van der Meiden hoofdredacteur zijn van Hervormd Nederland. We zijn er van overtuigd dat Hervormd Nederland onder zijn leiding weer een interessant(er) weekblad zal worden.

 

Hans Peter Gramberg

 

Inhoud

1.   Redactioneel

      Hans Peter Gramberg

2.   Wie organiseert de moraal in een fragmentaire tijd

      Theo Salemink

3.   Kerkzijn in de snel veranderde wereld

      René van Bemmel

4.   Dapper en dwars, slopend en meeslepend

      Esther van der Panne

5.   De religieuze tragiek van onze dagen

      Trinus Hoekstra

6.   Het geding tussen democratie en theocratie

      Paul F. Th. Aalders

7.   De lotgevallen van een BVD-dossier

      Jeannette van Beuzekom

8.   De afwezigheid van God aan de grens van het denken

      Hans de Vries

9.   Engel

      Hans Groenewegen

10. De dwaasheid van het land, de stad en van de duizend jaren

      Wessel ten Boom

11. ‘Tot vrijheid heeft Christus ons bevrijd’

      Wilken Veen

12. (Geweld) tegen geweld

      Eddy Reefhuis

13. Scherven brengen geluk

      Corry van Lier

14. Gesignaleerd

15. Aankondigingen, Prikbord