Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 1 1999 Zuiver (II)

Ophef 1999 1Redactioneel

In deze eerste Ophef van 1999 wordt voortgeborduurd op het thema ‘zuiverheid’, waarover we het vorige jaar al eerder schreven (98/3).

Binnen het kloosterleven met zijn gelofte van het celibaat staat het woord zuiverheid vanouds centraal. Maar welke waarde heeft dit begrip voor diegenen die op een nieuwe wijze willen ‘kloosteren’? In ‘Mijmeren over zuiverheid’ komt uitgebreid aan het woord Betty, een van de zusters van de orde van Julie Postel uit Boxmeer. Elisabeth Posthumus Meyjes had een gesprek met haar. Over het doorgeven van leven langs een niet-biologische weg.

Over zuiverheid gesproken: het ergste wat je tegenwoordig kan overkomen is politiek correct te zijn … Susanne Hennecke geeft een aantal beschouwingen over de dubbelzinnigheid van politieke zuiverheid aan de hand van het Cyborgmanifest van Donna Haraway. Over ernst en ironie, en het leven met verschillen. In ‘Dierenliefde” doet Esther van der Panne verslag van een kleine tocht langs Internet op zoek naar het verschijnsel van de ‘straight-edge’ in de muziek. Niet dat natuuraanbidder Jean Jacques Rousseau de eerste fascist was, maar toch. Het oude blad Opstand had hier een zekere traditie… Judith Herzberg is vooral gefascineerd door communicatie in de dagelijkse file met zijn smog. Inge Kooistra las een aantal van haar gedichten, en schrijft over het ontbreken van het zuivere woord als juist de redding van de liefde. Met het boek ‘Is dit mijn lichaam?’ van Grietje Dresen ronden we ons thema af. Carla Bal geeft een lovende recensie van deze bundeling van artikelen die allen ingaan op het thema van het volmaakte (vrouwen)lichaam in katholieke ogen, en ziet ook duidelijk positieve kanten aan dit denken. Over de oude Maagd en een moderne Madonna. José Eijt stelde een boek samen over honderd jaar zorgzaamheid van de Ursulinen te Bergen: Zorgen in Gods naam. Esther van der Panne bericht over het ontstaan van de zwakzinnigenzorg binnen deze orde, over de aandacht in deze geschiedschrijving voor huishoudelijk werk en komt op voor de kwaliteit van het trouw blijven aan het begonnen werk. Erik Borgman verzorgt weer de exegese-rubriek met dit keer een overdenking bij Jozua 3 – over het beloofde land bij stukken en brokken. Dit is voorlopig zijn laatste bijdrage in de serie, waarvoor we hem natuurlijk hartelijk danken. Tamis Wever, van wie we weer een tekening hebben, zal voorlopig van Erik de fakkel overnemen. Hans Groenewegen las het gedicht ‘De werkster’ van de veelal onbekend gebleven dichter Wilfred Smit (en ook hier laat zich nog en link leggen naar ons thema).

Aandacht voor de negatieve theologie in ‘Hoe de Messias spookt bij Jacques Derrida’ van Lucien van Liere, dat niet alleen een bespreking is van het boek ‘Het Woord is schrift geworden. Derrida en de negatieve theologie’ van Rico Sneller, maar ook een pleidooi wil zijn voor het goed recht van de filosofie als zelfstandige discipline naast de theologie. Een heel ander pleidooi wordt gehouden in ‘Heftig’, de hartstochtelijk bedoelde column voor moderne mensen met een mening. Bas Wielenga tot slot stuurde uit India een reactie op de herlezing van het ‘Communistisch manifest’ door Dick Boer en Rinse Reeling Brouwer uit Ophef 98/4,5. Moeten we nog zeggen dat we ook graag eens post uit Nederland bekomen? In ieder geval menen we u al met al een gevarieerd nummer 99/1 te kunnen aanbieden. Let u ook op de kleine letters voor de nodige informatie. Volgt hier nog een aantal mededelingen. Het komende Millennium zal Ophef ongeveer vierduizend maal verschijnen. Dat betekent dat we het komende jaar vier nummers Ophef zullen uitbrengen, nog steeds voor de Millenium-prooved- prijs van slechts 50 gulden. Dankzij de tomeloze inzet uwer redactie! Een prikkie toch? Verder: schrijven doet lijden… Na elf jaar trouwe dienst, eerst voor Opstand, later voor Ophef, nemen we afscheid van Esther van der Panne. Je moet tenslotte van ophouden weten. Maar voor Ophef een hele klap. Wie heeft er zin in een fris begin? Men melde zich – zoals we Esther met een gepaste traan en een ongepast sigaartje uitzwaaien. (De redactie komt één keer per maand in Amsterdam bijeen, je hebt een gratis abonnement en kunt een boek voor niets krijgen bij recensering: en één maal per jaar is er een gezellig etentje op kosten van de Ander: dus arme studenten aller faculteiten?)

Ons volgende nummer tot slot zal bij leven en sterven verschijnen rond mei 1999, met daarin onder andere voortgezette discussie rondom ‘Videc’ en de start van een nieuwe serie die de komende jaren Ophef zal versieren: DE STORM VAN GETUIGEN. Over onze geestelijke voorouders en de geschiedenis die wij menen te hebben.

Ophef – wast hem nu nog bonter.

Ophef – doet nu de proef.

 

Wessel ten Boom

 

Inhoud

 

1.   Redactioneel

      Wessel ten Boom

2.   Mijmeren over zuiverheid – Met Betty van de orde van de zusters van Julie Postel

      Elisabeth Posthumus Meyjes

3.   Tussen JA en NEE – Beschouwingen over politieke zuiverheid

      Susanne Hennecke

4.   Dierenliefde – De padvinderspunk van de straight-edgers

      Esther van der Panne

5.   Liefde zonder zuiver woord – over communicatie

      Inge Kooistra

6.   Het lichaam: zonde of zaligheid – Bespreking van Is dit mijn lichaam van Grietje Dresen

      Carla Bal

7.   Gezet worden, aanpakken, gezegend worden – Bespreking van Zorgen in Gods naam – José van Eijt

      Esther van der Panne

8.   Brokken beloofd land – Overdenking bij Jozua 3: 14 – 4:8

      Erik Borgman

9.   Getekend: Tamis

10. De werkster – een gedicht van Wilfred Smit opgediept

      Hans Groenewegen

11. Hoe de Messias spookt bij Jacques Derrida – Over het woord is schrift geworden van Rico Sneller

      Lucien van Liere

12. In de schaduw van de eco-crisis

      Bas Wielenga