Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 1 2013 Wat ons beweegt

ophef 1301

Redactioneel

 

Wat beweegt ons eigenlijk? Het aantal abonnees is in de afgelopen twintig jaar ongeveer gehalveerd. Met de kerk, waarin de meesten van ons werkzaam zijn, gaat het ook niet florissant om over de linkse beweging maar te zwijgen. Waarom geven we de moed niet op en gaan ons met andere dingen bezighouden? Het simpelste – maar daarom niet minder ware – antwoord zou zijn: omdat we het niet kunnen laten, maar daarnaast heb je allemaal wel iets, een boek, een stuk muziek, een gedicht, waar we met regelmaat weer moed uit putten, wat ons bij tijd en wijle op de been houdt. Daarover willen we het in dit nummer – althans in het eerste deel daarvan – hebben. We hebben aan mensen binnen en buiten de redactie gevraagd wat hen beweegt. O ja, we hebben er bij gezegd ‘afgezien van de bijbel’, want daar schijnen alle theologen en kerkmensen iets mee te hebben. Marino Camarasa heeft een kerntekst van Barth, de Tambacher Vortrag uit 1919, waar hij steeds weer op teruggrijpt. Adriaan Deurloo schrijft over de Japanse haikoedichter Matsuo Bashō. Erica Meijers legt uit waarom zij van Louis Paul Boon houdt (grappig, ik ken heel veel mannen – o.a. mijn overleden leermeester Bert ter Schegget – die net als ik van Boon houden, maar relatief weinig vrouwen, die deze passie delen). Zelf heb ik al vanaf mijn studietijd iets met de Dreigroschenoper van Bertolt Brecht en Bart Vijfvinkel schrijft over de Franse chansonnier George Brassens.

Met ingang van dit nummer heeft Ophef een nieuwe redacteur: Ilona Fritz. Om u met haar kennis te laten maken (al zal een ieder haar minstens van naam kennen omdat ze presidente van de Evangelisch Lutherse Kerk in Nederland was ten tijde van de totstandkoming van de PKN) heeft Bart Vijfvinkel haar geïnterviewd. We zijn blij dat Ilona meedoet.

Het in omvang grootste artikel in deze Ophef is van Rinse Reeling Brouwer. Vorig jaar verschenen in het kader van de Gesamtausgabe van het werk van Karl Barth de Sozialistische Reden (formeel: Vorträge und kleinere Arbeiten 1914-1921), waaraan al jaren geleden Marquardt hard gewerkt had, maar wat om wat voor redenen ook (wellicht was niet iedereen even blij met dit aspect van het werk van de grote Karl) heel erg lang op de plank is blijven liggen. Onder deze voordrachten ook het bekende ”Der Christ in der Gesellschaft”, de z.g. Tambacher Vortrag, waarover Marino Camarasa het ook al had. Rinse bespreekt deze spannende (maar helaas peperdure) uitgave.

De exegese in dit nummer is van Wout van der Spek. Hij preekte kort geleden in een leerdienst van Tenach en Evangelie in Amsterdam en legde daar een fragment van Exodus 30 uit, waarin hij zulke heldere dingen over het begrip verzoening zei, dat ik hem vroeg zijn uitleg op te mogen nemen in deze Ophef.

Wessel ten Boom, een vroegere hoofdredacteur van Ophef, heeft een groot aantal gedichten van Bertolt Brecht (het werd ons spontaan aangeboden, maar het past natuurlijk prachtig bij het eerdere artikel over de Dreigroschenoper) vertaald en koos voor dit nummer een aantal gedichten met het oog op Pasen en het voorjaar.

Dan is er als steeds het Zwerfvuil van Johannes Diepersloot. Nu Albert Slaats helaas is gestopt met Heftig, is Johannes onze laatste vaste columnist en daar zijn we zuinig op!

Tiers Bakker schrijft over Obama’s utopie en hoort daar veel Bloch in. Oordeelt u zelf.

Marino bespreekt het nieuwste boek van Klaas Smelik en in de rubriek “Nieuwe boeken” hoop ik als steeds u warm te maken voor een aantal recent verschenen boeken, die rechtstreeks of zijdelings samenhangen met het grote thema van onze vereniging en ons blad, de verhouding tussen theologie en maatschappij.

Tenslotte: ondanks het feit dat Albert Slaats gestopt is met zijn Heftigs, gaat de rubriek – die immers ook al bestond voordat Albert zijn vaste columns schreef – wel door. De ‘Heftig’ in dit nummer is van Bart Vijfvinkel, die natuurlijk ook nog zorg heeft gedragen voor de illustraties in dit nummer.

 

Wilken Veen

 

inhoud:

1. Redactioneel

    Wilken Veen

2. De blijvende inspiratie van Tambach

   Marino Camarasa

3. Matsuo Bashō een reisgenoot

   Adriaan Deurloo

4. Boontjes moderne mens

    Erica Meijers

5. De Dreigroschenoper van Bertolt Brecht

   Wilken Veen

6. Het humanisme van Georges Brassens

   Bart Vijfvinkel

7. ‘De belofte dat we zullen leven…’

   Bart Vijfvinkel

8. De uitgave van Karl Barth’s ‘socialistische redevoeringen’ eindelijk voltooid

   Rinse Reeling Brouwer

9. Tellen en verzoenen

   Wout van der Spek

10. Vroeg in het voorjaar

     Wessel ten Boom

11. …zwerfVUIL…

    Johannes Diepersloot

12. Obama’s Utopie

    Tiers Bakker

13. Een boekbespreking

14. Nieuwe boeken

     Wilken Veen

14. Heftig

    Bart Vijfvinkel

16. Vakliteratuur bij Narratio