Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 2 1998 Stemmingen

Ophef 2 1998Redactioneel

Verhef uw stem met kracht…

De stem van een, die roept in de woestijn…

En ik hoorde als een stem van een grote schare…

 

Geheel ongevraagd breken wij, o lezer, bij u binnen met een Ophef-nummer rondom de aanstaande verkiezingen: Stemmingen. Het moet er maar eens van komen: een helder een eenduidig stem-advies, nu iedereen zich terugtrekt in de dubbelzinnigheden van het leven. “Zingt nu de Heer, stemt allen in, met ons die God lofzingen, want Hij deed ons van het begin, verrukkelijke dingen”. Daarom: wie zich kan vinden in een paars beleid stemme op vadertje Kok, wie lijdt aan intellectuele zelfhaat moet Bolkestein of Jan Marijnissen aandoen, maar wie meent dat verzoening zoiets is als handhaving van het mestbeleid kieze voor een CDA. Of wilt u Hans van Mierloo eindelijk persoonlijk pesten? Stem dan Els Borst… ’t is triest. Wat blijft over? Het GPV. Ach, nee.

In deze Ophef wordt niet de christelijke liniaal langs de verschillende partijen gelegd. Het doorrekenen van de verkiezingsprogramma’s door Gods eigen planbureau suggereert toch iets te veel dat ook de Heer zijn partijtje meeblaast met de verkiezingen. Om zich vervolgens nukkend neer te leggen bij de uitslag? Wij wagen het te betwijfelen. In deze ‘stemmingen’ willen we wel stof tot nadenken geven voor een ieder die, met zijn hart op de juiste plaats, zich afvraagt hoe het vroeger zo eenduidige pad van links nog steeds kan worden betreden, nu het wat smal geworden lijkt. Dat we meer vragen hebben dan antwoorden kunnen geven moge inmiddels duidelijk zijn. Maar wat zijn precies de vragen, en waarheen wijzen ze? Waarop worden we teruggeworpen, en waar beginnen we gewoon opnieuw? Een aantal stemmingen willen we hier presenteren. Eerst een tweetal bijdragen die, zo kun je zeggen, de grondtoon vormen. John Videc grijpt in In de hemel en zo ook op aarde naar psalm 113 om te laten zien hoe de God van Israël geen genoegen neemt met een bestaan van boven, maar hier beneden wil binnenkomen om ‘de geringe op te richten uit het stof’ en daarin alleen zijn verhevenheid vindt. De tweede grondtoon wordt gevormd door de Noord-Amerikaanse feministe Sharon Welch. Zij gebruikt een prachtig beeld als het er om gaat te blijven strijden voor sociale rechtvaardigheid, zónder verbitterd te raken als er weinig van terecht komt: de jazz. Bij jazzmuziek immers worden fouten niet weggepoetst maar juist erkend en op nieuwe harmonieën beproefd. In Virtuoos improviseren en blunderen zonder vrees gaat Esther van der Panne op Welch’s gedachten in. Welnu, een voorbeeld. Jurjen Beumer, coördinator van het diaconaal centrum ‘Stem in de Stad’ in Haarlem, vertelt in Wat is in godsnaam rechtvaardig? over de veranderingen in zijn theologisch denken. Van Lawaaierige ideologie naar een veel meer stil en bescheiden daar aanwezig zijn waar het nodig is: onder in de puntzak van onze samenleving. Karel Blanksma interviewde hem. Een ander voorbeeld. At Polhuis, net als Beumer overigens een leerling van Ter Schegget, werkte lange tijd als diaconaal predikant in Rotterdam, en is momenteel directeur van Oikos. Anne Kooi vroeg hem naar het belang van de politiek en de verantwoordelijkheden van de kerk daarin. Hebt u nog linkse idealen? Wijze woorden over de alternatieven voor de markt, de politieke marges van links en het recht van kleine verhalen: De staat – dat zijn wij. Wat zijn zoal mogelijke stappen binnen de huidige vrije markt? Ineke Zuurmond geeft twee actuele vormen van alternatief consumeren door het opzetten van een eigen markt (wat al een klassiek concept van hervorming is); dit maal om sociale én ecologische redenen. Piet van Elswijk daarentegen, docent economie aan de VU, doet een voorstel hoe maatschappelijk gewenst handelen juist op de markt economisch aantrekkelijk gemaakt kan worden, en bekritiseert vanuit dit gezichtspunt het huidige kabinetsbeleid. Sluit de een de ander uit?

Friedrich-Wilhelm Marquardt schreef een dikke dogmatiek, die Wessel ten Boom zo goed als integraal besprak in dit tijdschrift. Zijn artikelen zijn inmiddels gebundeld tot het boek Alleen God kan spreken. Peter Tomson las dit boek, en ziet het als een belangrijk document dat op zijn manier ook getuigen aflegt van de politieke aardverschuivingen uit de afgelopen periode. In Marquardt en Amsterdam gaat hij nader in op de linkse theologie uit ‘Amsterdam’, en ziet Ten Boom helaas opnieuw de fout ingaan. Een terugblik op links geloof en linkse theologie biedt ook het boek Twintig jaar Kering, waarin artikelen zijn gebundeld die de afgelopen twintig jaar rondom de Vlaamse beweging ‘Kristenen voor het Socialisme’ zijn ontstaan. Jan Soetewey houdt, tussen de regels van zijn overzicht door, een hartstochtelijk pleidooi Tussen gisteren en morgen de bakens niet te verzetten. Minstens even prikkelend is het opstel Paulus en seculier geloven dat Harrie Smeets ons toezond vanuit Frankrijk. Een stem uit de kosmos die doorgaans geen aandacht krijgt in Ophef. Maar je wilt je tenslotte laten tegenspreken of niet. Overigens ergert Jonneke Bekkenkamp zich mateloos aan de propaganda van wat moet doorgaan als onze linkse bisschop. Heftig bood haar de column aan. Hans Groenewegen bespreekt tenslotte de nieuwe dichtbundel van Maria de Groot, Toledo die ontstond in kennismaking met het werk van El Greco. “Wanneer wij ons geen tweeling wisten, /dezelfde vrachten om te dragen/hetzelfde brood en in het mistig/ochtendlicht dezelfde vragen/…” En dat lijkt mij een goed motto om onze stemmingen mee te besluiten. Vanaf dit nummer zult u, zoals reeds eerder aangekondigd, voortaan een tekening aantreffen van Tamis Wever. U vindt hem op p. 2. En wie houdt van kleine lettertjes: In de colofon zal opvallen dat de naam van Karel Blanksma ontbreekt. Na vele jaren Vlugschrift en later Ophef vond zij de tijd gekomen om te stoppen met haar werk. Wij zullen onze ‘razende reporter’ missen, en bedanken haar hartelijk. Wij zoeken nu met klem een enthousiast redactielid van roomse huize, die het leuk vindt een keer per maand mee te denken over de invulling van ons blad en daar werk voor te verrichten tegen reiskostenvergoeding en een gratis abonnement. De vergaderplaats is Amsterdam. In ons volgende nummer aandacht voor het verlangen naar zuiverheid en politieke correctheid, met o.a. aandacht voor de utopieband van Marquardt. En we liggen ook te koop in Kampen,

Ophef – houdt de stemming er eenduidig in.

 

Wessel ten Boom

 

Inhoud:

1.   Redactioneel

      Wessel ten Boom

2.   Uit: Het eenendertigste boek…

      Tamis Wever

3.   In de hemel en zo ook op aarde – Een systematisch theologische overweging bij   Psalm 113

      John J. Videc

4.   Virtuoos improviseren en blunderen zonder vrees – Sharon Welch in Amsterdam

      Esther van der Panne

5.   Wat is in godsnaam rechtvaardig? – Interview met Jurjen Beumer

      Karel Blanksma

6.   Dat staat: dat zijn wij – interview met At Polhuis

Anne Kooi

7.   LETS make things better – Over twee alternatieve vormen van consumeren

      Ineke Zuurmond

8.   De marges van de polder – Over loon naar goede werken in een vrije markt democratie

      Piet van Elswijk

9.   Marquardt en Amsterdam

Naar aanleiding van het boek Alleen God kan spreken van Wessel H. ten Boom

      Peter Tomsom

10. Tussen gisteren en morgen

Bespreking van het boek kering Christenen voor het Socialisme in Vlaanderen

      Jan Soetewey

11. Paulus en seculier geloven

      Harrie Smeets

12. Column – Heftig

13. Een verborgen verterend vuur – Bespreking van het boek Toledo van Maria de Groot

      Hans Groenewegen

14. Prikbbord/Mededelingen