Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 2 2005 Opium?

Ophef 2 2005Redactioneel

Voor u ligt de tweede Ophef van 2005. Een beetje later dan gehoopt. Eigenlijk willen we het tweede nummer op zo’n tijdstip bij u in de brievenbus hebben, dat ie lekker mee op vakantie kan. Dat is dit keer alleen boor de “laatboekers” te doen. Het eerste (in de regel thematische deel) deel van deze Ophef bevat teksten van een tweetal studiedagen. Han Dijk was op 26 februari van dit jaar aanwezig bij een studiedag in Antwerpen, die georganiseerd was door “Rondetafel christendom-marxisme”. Daar werd gedebatteerd over het belang van de godsdienstkritiek van Marx. Han schreef een verslag van de bijeenkomst en regelde voor ons ook de tekst van de belangrijkste lezing, een exegese van de beroemde ‘opiumtekst’ van Marx door Theo Salemink. Theo verdedigt het goed recht van de religie en lijkt zelfs spijt te hebben van zijn vroegere instemming met de marxistische godsdienstkritiek (jeugdzonde?). Hoe het ook zij, kritisch achteromkijken met het oog op het vinden van nieuwe wegen vooruit, dat is waarschijnlijk de meest aangewezen activiteit voor maatschappelijk bewuste theologen (m/v) in dit tijdsgewricht. Op 18 juni van dit jaar werd in Utrecht weer eens een samen-wijzer-dag gehouden. Aanleiding was het boek van Beatrice de Graaf, waarover in het vorige nummer van Ophef al uitvoerig werd bericht. Een veertigtal, voor het grootste deel rechtstreeks betrokkenen bij de DDR, keek terug en probeerde zich de eigen positie van destijds voor de geest te halen, niet om zich te rechtvaardigen of te verdedigen tegen de aantijgingen van Beatrice de Graaf, maar om helder te krijgen hoe het was en wat we ervan kunnen en moeten leren voor nu. Alle daar gehouden verhalen hebben we opgenomen. Edward Skubisz bericht ons vanuit Polen over de effecten van de dood van een Poolse paus. 6 april was de zestigste sterfdag van Dietrich Bonhoeffer. wellicht de belangrijkste inwoner die Wroclaw (Breslau) ooit gekend heeft, maar het valt geheel in het niet bij dood en begrafenis van de eigen (Poolse en dus katholieke) paus. Dat er dit keer geen poëzie-bijdrage van Hans Groenewegen is, neemt niet weg, dat hij ook in deze Ophef prominent aanwezig is. Zijn laatste bundel “… en gingen uit sterven” wordt uitvoerig besproken door Wessel ten Boom. Als exegetische bijdrage dit keer een preek van Bert ter Schegget, gehouden voor de commissie Groot Zuid in Amsterdam, kort voor zijn dood. Vanaf het moment dat ik Theo Samelinks exegese van de opium-tekst van Marx had gelezen, moest ik denken aan Bert, die ons mede door zijn exegese van die tekst heel veel heeft geleerd. Bert heeft de interpretatie van Theo nooit gezien, dus die tekst van Bert als reactie afdrukken, zou een poging zijn om hem te laten buikspreken. In plaats daarvan deze preek over geloof en religie, over het atheïsme dat onmisbaar is om iets te kunnen begrijpen van de God van Israël. Na het Zwerfvuil van Johannes Diepersloot worden tenslotte nog een drietal boeken besproken. Twee daarvan werden in het vorige nummer van Ophef met korting aangeboden. Als altijd eindigt dit nummer heftig! Ik wens julle een goede zomer en meld nog graag eens, dat we het buitengewoon op prijs stellen, wanneer er wordt gereageerd op artikelen in Ophef. Een discussie over opium of bevrijding, het einde of de herleving van de religie, liever vandaag dan morgen!

 

Wilken Veen

 

Inhoud:

1.   Redactioneel

      Wilken Veen

2.   Opium of bevrijding

      Han Dijk

3.   Opium van het volk, of taal van de ziel

      Theo Samelink

4.   Nog eens over de muur kijken … om samen wijzer te worden

      Wilken Veen

5.   Het heengaan van de paus van Polen

      Edwartd Skubisz

6.   De doem van het dichten

      Wessel ten Boom

7.   De dwaas zegt in zijn hart: Er is geen God

een preekt van Bert ter Schegget

8.   …Zwerfvuil…

      Johannes Diepersloot

9.   Boekbesprekeningen:

‘Economie van de eerbied’

‘Op het lijf gedragen’

‘Wederkerigheid in het diaconaat?’

10. Vakliteratuur met bonnenprijzen

11. Heftig