Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 2 2017 Na de verkiezingen

Redactioneel
“Na de verkiezingen”. Eigenlijk is er niet zo heel veel veranderd, behalve dan die gigantische nederlaag van de PvdA, maar die had iedereen aan zien komen en was al maanden van tevoren voorspeld. Wilders scoorde wel weer (veel te) goed, maar ook veel minder dan hij zelf had gedacht en anderen gevreesd. Het meest opzienbarende (maar ook niet totaal onverwacht) was de grote overwinning van Jesse Klaver en Groen Links. Ik zeg het met opzet in die volgorde, want het is de vraag in hoeverre dit echt het succes van de partij was. De ‘meet-ups’ met Jesse Klaver, die verrassend goed werden bezocht, maakten duidelijk dat Klaver misschien wel de eerste Nederlandse politicus is, die gemerkt heeft dat de klassieke politiek met partijen en leden en kiezers op zijn eind loopt. Hij wil een ‘beweging’ van progressieve mensen tot stand brengen en dat lijkt hem behoorlijk goed te lukken, de partij wordt dan voorhoede of misschien zelfs alleen maar ‘instrument’ van de beweging. We zullen niet zeggen, dat hij het van Klaver heeft afgekeken, maar Macron heeft het in Frankrijk een nog veel groter succes opgeleverd en als we de peilingen moeten geloven lijkt het erop, dat hij met zijn beweging ‘En marche’ moeiteloos een absolute meerderheid bij de komende parlementsverkiezingen gaat halen.

Er is dus niet zo veel veranderd en de centrale thema’s van ‘voor de verkiezingen’ zijn ook die van ‘na de verkiezingen’. Ik zet ze even op een rijtje (en besef heel goed, dat daarmee zeker niet alles is genoemd): 1) De kloof tussen arm en rijk; 2) klimaat en duurzaamheid; 3) medisch-ethische vragen vooral rond euthanasie; 4) Hoe moet het met onze defensie, nu ons een nieuwe koude oorlog en een agressieve Poetin aan worden gepraat; 5) en natuurlijk de multiculturele samenleving. U zult het niet geloven: voor elk van deze onderwerpen hebben we een kundige auteur (m/v) gevonden, die er zijn/haar licht over laat schijnen. De eerste twee (Herman Noordegraaf over de kloof tussen arm en rijk en Henk Manschot over duurzaamheid) gaven een inleiding voor het Leerhuis Amsterdam Tenach en Evangelie in een reeks die heette “Voor de verkiezingen”. Zoals verwacht ook na de verkiezingen nog steeds actueel en daarom hebben ze op mijn verzoek hun inleiding omgewerkt tot een artikel. Had er geen euthanasiekwestie gespeeld, dan was er misschien al wel een nieuwe regering geweest, maar de Christen-Unie had al voor de verkiezingen aangegeven dat dit voor hen een breekpunt was en daarom was deelname van de CU aan de regering voor D’66 een breekpunt. Els van Wijngaarden deed er onderzoek naar en schreef een boek over ‘voltooid leven’. Het artikel dat ze erover schreef voor de Helling, het blad van Groen Links, mochten we overnemen. Dank daarvoor aan de auteur en aan Erica Meijers, de hoofdredacteur van De Helling. De prettige samenwerking met haar (Erica is ook lid van VTM), heeft ons al eerder mooie artikelen opgeleverd. Graag maakt Ophef van de gelegenheid gebruik Erica te feliciteren met haar benoeming als universitair hoofddocent diaconaat aan de PThU, waar ze de opvolger wordt van Herman Noordegraaf. In ‘Vredesspiraal’, het blad van Kerk en Vrede, werd een door Greetje Witte en Bram Grandia geschreven Open brief aan de formateur geplaatst met het oog op de te verwachten en te bestrijden excessieve verhoging van de defensie-uitgaven. Ook die bijdrage mochten we overnemen, waarvoor dank.

Tenslotte schreef Theo Salemink over de multiculturele samenleving en daarmee wordt het thema-gedeelte afgesloten. Maar de allereerste uitvoerige reactie op de verkiezingsuitslag kwam van Rinse Reeling Brouwer. Op 16 maart (één dag na de verkiezingen) werd in De Nieuwe Poort in Amsterdam een klein symposium belegd naar aanleiding van het verschijnen van de biografie van Miskotte. Rinse opende die bijeenkomst met een column, waarin hij aan de hand van citaten duidelijk maakte, hoe Miskotte gedacht zou hebben over de verschillende thema’s van de verkiezingen. Daarom is de tekst van deze column opgenomen als openingsartikel van het thema-gedeelte.

De uitleg die Douwe van der Sluis geeft van de fabel van Jotham heeft trouwens ook alles met politiek (voor en na de verkiezingen) van doen! Een exegese aan de hand van de rabbijnse uitleg en toegespitst op de actuele situatie in Israël.

Wout van der Spek preekte met Pinksteren over Numeri, een verrassende combinatie en een verrassende uitleg. Daarom ook bij ons te lezen.

Bart Vijfvinkel schreef over het laatste boek van Theo Witvliet (over Buber) en Wessel ten Boom, gaat verder met zijn verhaal over de Portugese dichter Pessoa. Er is Zwerfvuil en er is de column van onze voorzitter en zelf bespreek ik weer een vijftal recent verschenen boeken. Ik hoop dat u hiermee de zomer door kunt komen. Veel plezier ermee.

 

Wilken Veen

 

Inhoud

 

1.  Redactioneel

     Wilken Veen

2.  Eerst christen, daarna pas Nederlander

     Rinse Reeling Brouwer

3.  Armoede en sociale uitsluiting

     Herman Noordegraaf

4.  Nietzsches zoektocht naar de aarde en naar een ‘aardse’ levensstijl

     Henk Manschot

5.  Oud en der dagen zat

     Els van Wijngaarden

6.  Open brief aan toekomstige formateur

7.  Dubbele loyaliteit

     Theo Salemink

8.  De fabel van Jotham

     Een exegese door Douwe van der Sluis

9.  …zwerfVUIL…

     Johannes Diepersloot

10. Numeri met Pinksteren, een lering

     Wout van der Spek

11. Kwaliteit van leven – Het humanisme van Martin Buber een bespreking

     Bart Vijfvinkel

12. Depersonalisatie

     Wessel ten Boom

13. Theologie en maatschappij

     Harry Pals

14. Nieuwe boeken

     Wilken Veen