Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 3 1997

Ophef 1997 3Redactioneel

Op vrijdag 29 mei jl. overleed Jan Bonsen. Voor velen in onze vereniging een schok en groot verdriet. Hij was van 1971 tot 1973secretaris van het Kritische Kerk Project van de NCSV en jarenlang redacteur van Eltheto; zijn naam is voorgoed verbonden aan de introductie van de ‘materialistische exegese’ en aan de oprichting van de ATO. Jan Bonsen, kortom, behoorde tot een generatie van priesters die lijfelijk leden onder de stoel van Rome vanwege hun gerichtheid op de héle oecumene – en hij volhardde. Het is mede aan deze onverzettelijkheid te danken dat de VTM het licht zag. Met zijn sterven is nu opnieuw iemand die voor velen een ‘vader’ was van ons weggenomen – hij, die juist het vaderhuis wilde verlaten. Op 5 juni is Jan Bonsen begraven. Gelukkig kunnen we hier de woorden afdrukken die Tamis Wever en Nienke van Dijk daarbij uitspraken. Daarnaast een ‘mozaïsch’ lied dat Herman Verbeek ons toestuurde: Leraar. Moge zijn naam zo binnen de VTM bewaard blijven tegen de rim-ram van de tijd. Hoe kwetsbaar en ontoereikend al de woorden zijn die gesproken worden bij de dood moge verder duidelijk worden aan dit nummer, dat gewijd is aan het eeuwige leven, misschien zelfs wel een leven na de dood. Als de kerk iets geleerd heeft van Zur Kritik der Hegelschen Rechtsphilosopie van Karl Marx, oftewel de beroemde opiumtekst uit 18444, dan wel de zoethouder van de Eeuwigheid, die warme broodjes bakt met de Ongerechtigheid, Zó dus niet. (Maar dat vindt de Hoop Scheffer inmiddels ook.) Maar eeuwig leven – kunnen we zonder? En is het niet ook een tikkeltje bourgeois misschien, om te zeggen: dood is dood – en na mij de zondvloed? Tamis Wever opent, al lopend langs het concertgebouw, met een bijbels-theologische beschouwing over het eeuwig leven: duurt het nog steeds zo lang? Een eerste aftasting. Veel aandacht schenken we aan de omgang met de dood in pastorale situaties. Leert de praktijk niet nog het meest? Herrie Huiberts, ex rooms-katholiek pastor van geestelijk gehandicapten, spreekt over de rotwolken die ervoor zitten. Ineke Clement en Roel Plomp vertellen van de woorden en rituelen waarop zij terugvallen bij het werken in een verpleegtehuis. Elisabeth Posthumus Meyjes interviewde Inga Mielitz die predikante is onder aids-patiënten in Rotterdam. In het boek De kans gewoon te leven gaat Marlies Huijer met behulp van Foucault in op mensen die zich verzetten tegen de normale medische gang van zaken na constatering van het hiv-virus of aids. Esther van der Panne las dit boek, met wat vragen. Drie theoretische artikelen vormen het slot. Dick Boer herinnert in IN verzet tegen de dood aan het radicale ethos van de Verlichting om de dood te overwinnen; maar gaat dat zonder theologie? Maaike de Haardt schrijft over de feministische moeiten met het ouderwets even na de dood, maar pleit tegelijk voor het verdichte leven dat sterker is: Sporen van eeuwigheid, beelden van hoop. En Inez van er Spek onderzoekt zulke beelden van eeuwig leven in o.a. ook de film Close Encounters van St. Spielberg. Exege. Erik Borgman hield een preek in de Dominicuskerk die als programmatisch mag gelden voor de omgang met alle bijbelse woorden: meer een zoeken en bevragen dan een hebben. Hoezeer dat ook vragen stelt aan het thans overal zo heilige leesrooster maakt Ulla Berger duidelijk in haar bespreking van Tot zover deze lezing. Soms hebben we iets op de lever. Daarvoor is onze column Heftig, die dit keer gevuld wordt door kameraad Dick Boer. Leo Oosterveen en Anne-Claire Mulder hielden ieder een lezing op een studiedag over geloven in de postmoderne tijd, die we willen aanbieden. In dit nummer de lezing van Leo Oosterveen waarin hij de nieuwe vraag beschrijft naar zingeving tegen de achtergrond van de vallende panelen der Romana. De lezing van Anne-Claire Mulder verschijnt in nummer vier. Hans Groenewegen bespreekt poëzie van Jozef Eijckmans, die een prachtig dichter blijkt te zijn, en leidt ons zo uit. Verenigingsnieuws: een kort verslag van de afgelopen studiedag ‘Verzet is het geheim der vreugde’ brengen we nu; het jaarverslag van het bestuur van de VTM over 1996 volgt later. Voor alle Marquardt-interessenten verwijs ik naar onderstaand bericht. Een dik zomernummer dit keer. Eens komt de grote zomer? Het zou beter zijn dit alles hoefde niet te worden geschreven. Heft de ogen op. Ophef.

 

Wessel ten Boom

 

Inhoud:

1.   Redactioneel

      Wessel ten Boom

2.   Duurt het eeuwige leven nog steeds zo lang?

      Tamis Wever

3.   Die rotwolken zitten ervoor

      Gerrie Huiberts

4.   In het aangezicht van de dood

      Roel Pomp

5.   Intens Leven

      Ineke Clement

6.   Eeuwig lijkt me zo grenzeloos lang

      Elisabeth Posthumus Meyjes

7.   In je leven blijven staan

      Ester van der Panne

8.   In verzet tegen de dood – Leve de verlichting

      Dick Boer

9.   Sporen van eeuwigheid. Beelden van hoop

      Maaike de Haardt

10. Een eeuwig leven tussen de sterren

      Ineke van der Spek

11. Uitzicht

      Erik Borgman

12. Heftig/Column

13. Spelers op een leeg toneel

      Leo Oosterveen

14. Ter nagedachtenis van Jan Bonsen – Tot zover deze lezing

      Ulla Berger

15. Dat toch iets van droefheid

      Hans Groenewegen

Impressie studiemidddag 12 april

Prikbord