Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 3 2001 (anti) Globalisering

Ophef 3 2001Redactioneel

Weten wij nú wat de zogenaamde globalisering aanricht? Wie de terroristische agressie tegen het World Trade Centre opvat als een aanval op de democratie, ‘onze’ waarden of ‘de’ beschaving is, denk ik, nog niet genoeg geschrokken over de keerzijde ervan: de wanhoop en de woede, die de beschaafde wereld wereldwijd teweeg brengt. Het was, als ik het mij goed herinner, professor Jan Tinbergen, die, in zijn vertwijfeling over de onwil van het Westen om de Derde Wereld economisch te hulp te komen, eens zei dat een ramp misschien tot inkeer en bekering leiden zou. Welnu, die ramp heeft nu plaatsgevonden. Maar het deprimerende is dat er van inkeer, laat staan van bekering, niet veel te bespeuren valt. Niet bij de Bush-regering met haar oorlogsretoriek, maar ook niet bij die van haar critici, die denken dat een andere Midden Oosten politiek, een actie onder auspiciën van de VN, een religieuze dialoog een geëigender reactie vormen. Niet dat dát op zichzelf geen zinnige alternatieven zijn voor wat de leiding van de VS Waarschijnlijk voor de wereld in petto heeft. Zij raken echter niet aan wat de kern van het probleem vormt: het economisch regime dat de wereld in zijn greep houdt. Zeker, het zou goed zijn als de actie, die ondernomen gaat worden, wat beschaafder is dan die VS lijkt voor te staan. Maar zolang de onderliggende logica van het neoliberalisme met zijn totale vrijheid van kapitalistische onderneming zijn dodelijke gang gaat, blijft het bij symptoombestrijding. En blijft het kwaad dus geschieden. Het kwaad van de terreur? Ongetwijfeld, en dat is wat ons, die zich aan de comfortabele kant van de wereld bevinden, de meeste angst aanjaagt: kunnen wij nog wel rustig in een vliegtuig stappen? Maar vooral het kwaad van de voortgaande ‘Verelendung’ van massa’s mensen en van de weerloze natuur. Door een globalisering die in politiek en media meestal als onuitstaanbaar wordt voorgesteld, maar nodig gestuit moet worden – wil er ooit zoiets als een beschaafde wereld komen, een wereld, waarin het eindelijk ook economisch beschaafd zal toegaan. Déze globalisering, inclusief haar economische inslag, is het thema van dit nummer. De politicoloog Kees van der Pijl leidt het in. Hij maakt duidelijk hoe het proces van globalisering werkt en zet haar rampzaligheid in perspectief. Anne Kooi sprak met Tissa Balasuriya, bevrijdingstheoloog en econoom uit Sri Lanka. Hij wijst op de paradox van de ‘vrije wereld’, in naam van de vrijheid de armen te verhinderen zich vrij over de wereld te kunnen bewegen. Trinus Hoekstra heeft het over de ‘binnenkant’ van de globalisering: de flexibilisering van de arbeid, die ons wordt aangeboden – of opgelegd? Hij geeft te bedenken dat op dit punt de heersende orde ook iets te bieden heeft. Maar wat precies? Greetje Witte-Rang vindt globalisering een onzin-woord maar is vooral geschokt door de hardnekkigheid waarmee het Westen vasthoudt aan zijn achterhaald wereldbeeld. Marc Vandepitte stelt een tegenbeweging voor: ATTAC tegen de dictatuur van het kapitaal. Buiten het thema – maar niet echt – valt de bespreking door Bert Schuurman van “Freedom! Oh Freedom”, de feestbundel, die Theo Witvliet bij zijn afscheid van de universiteit kreeg aangeboden. En dan zijn er de rubrieken. De exegeserubriek: Paula Irik met een kinderverhaal en een preek. De Poëzierubriek: Hans Groenewegen over een bundel van Cees Nooteboom. Mohammed de Zeeuw over zijn getuige – en over zichzelf – in de serie ‘Storm van getuigen’. ‘Heftig’ wordt deze keer Bart Vijfvinkel, Voor de tekening tekent Tamis Waver.

 

Dick Boer

 

Inhoud:

1.   Redactioneel

      Dick Boer

2.   De wereld in de houdgreep – ‘Globalisering’ in perspectief

      Kees van der Pijl

3.   De leraar en de meesters van de onschuld – Verslag van een conferentie pover globale apartheid

      Anne Kooi

4.   Flexibilisering – bezieling en ontgrenzing – over de binnenkant van globalisering

      Trinus Hoekstra

5.   Globalisering en het Zuiden – Enkele gedachten

      Greetje Witte-Rang

6.   Attac tegen de dictatuur van het kapitaal

      Marc Vandepitte

7.   Freedom! Oh Freedom! – Bespreking van de feestbundel voor Theo Witvliet

      Bert Schuurman

8.   We zijn er bijna – Preek bij Numeri 13 en 14

      Paula Irik

9.   Getekend: Tamis

10. Kelk vol eeuwige middag

      Hans Groenewegen

11. Storm van getuigen – Hassan

      Mohammad de Zeeuw

12. Heftig