Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 3 2007 God is terug: waar?

Ophef 2007 3Redactioneel

 

“God is terug” luidde de titel van de vorige Ophef en we vroegen ons af of het waar is en of we – als het waar is – daar blij mee moesten zijn. Wie het las, stelde al snel vast, dat het – volgens het merendeel van de schrijvers (m/v) in dat nummer – vooral de religie was, die terug was van Kiëv tot Nijmegen. Of daarmee ook God terug was, daarover werd met gepaste schroom gezwegen. Er werd gereageerd op dat nummer, zodat we nu kunnen zeggen: het gesprek over God (en of die al dan niet terug is) is weer terug en dat is niet alleen waar, maar daar kunnen we ook gewoon blij mee zijn. Dat de religie terug lijkt te zijn, roept ook opnieuw de vraag naar de zin van de religiekritiek op. Toine van den Hoogen, hoogleraar te Nijmegen en daar collega van Erik Borgman, gaat op zoek naar een “theologische religiekritiek” en hij vindt dat Borgman en Salemink zorgvuldiger moeten zijn in hun formuleringen en definities om het gesprek met de Nederlandse intelligentsia over de terugkeer van de religie zakelijker te kunnen voeren. Ook Dick Boer reageerde: hij is bepaald niet enthousiast over de insteek van Salemink en Borgman en wil in iedere geval in eerste instantie de oude positie van de marxistische religiekritiek nog wel even hernemen voordat die definitief bij het oud vuil wordt gezet. Religie komt in de Schrift als begrip niet voor. Dat kan zijn, omdat in die tijd alles als religieus werd begrepen – dat zou passen binnen de these van een geleidelijke secularisatie van onze wereld – maar ook omdat een begrip religie, als godsdienst apart, inderdaad later is ontstaan. Die godsdienst apart zal ook weer verdwijnen. Een troostende gedachte of juist het einde van de troost? Ik mijmerde er wat over naar aanleiding van de bekende tekst over de tempel, die er niet meer is in het nieuwe Jeruzalem.

Het volgende “hoofdartikel” is de uitvoerige bespiegeling (een samenvatting, want er is altijd meer!) van Greetje Witte-Rang over de Accra-verklaring. We houden de kerk aan haar handtekening onder deze verklaring en dus blijven we aan die verklaring ook aandacht schenken. Greetje hield haar voordracht op de ledenvergadering van de VTM in juni en wij vroegen haar of we het mochten publiceren. Gelukkig mocht dat.

H.H. ter Balkt (vroeger bekend als de dichter Habakuk de Balker) publiceert en bespreekt Laaglandse hymnen en komt daarin ook de middeleeuwse Nederlandse mystica Hadewijch tegen. En daarmee is Hans Groenewegen toevallig ook al een tijdje in de weer. Dus bespreekt hij de teksten van H.H. ter Balkt en daarmee indirect ook die van Hadewijch en laat ons zo meelezen.

In de rest van deze Ophef vindt u de vaste rubrieken Zwerfvuil en Heftig en een groot aantal boeken besproken en aangekondigd, waarbij met name veel aandacht wordt geschonken aan de dissertatie van Jacco Verburgt over de radicaliteit van het kwaad. Al met al naar wij hopen weer een lezenswaardig geheel. Uw eventuele reacties worden buitengewoon op prijs gesteld, al kunnen we natuurlijk niet op voorhand beloven dat alles geplaatst wordt.

 

Wilken Veen

 

Inhoud

1. Redactioneel

    Wilken Veen

2. 0 Erbarme Dich

    Toine van den Hoogen

3. Mao is dood, de Dalai Lama leeft

    Dick Boer

4. Lof der secularisatie

    Wilken Veen

5. De Accra-verklaring in de kerk

    Greetje Witte-Rang

6. De diepte van het diepste, de hoogte van het hoogst bereikbare

    Hans Groenewegen

7. …zwerfVUIL…

    Johannes Diepersloot

8. “De radicaliteit van het kwaad;

     Een recensie door Anne Kooi

9. Toen God nog gewoon op aarde rondliep

    Een recensie door Trinus Hoekstra

10. Nieuwe boeken

      Wilken Veen

11. Vakliteratuur

12. Heftig

     Albert Slaats