Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 3 2011 | Vrijheid

Ophef 2011 3Redactioneel

 

Over vrijheid zou het gaan. Vrijheid van… vrijheid voor. Te breed, te algemeen, dus toegespitst: Vrijheid als politiek ideaal, vrijheid in de wereld van de economie, vrijheid in de kunst. Er is ongetwijfeld nog veel meer te bedenken, maar dit is wat er binnenkwam. Het eerste artikel is van Herman Meijer, oud-voorzitter van Groen Links. Dat laatste zeg ik er niet toevallig bij, want het was binnen Groen Links, en wel met name door Femke Halsema, dat het begrip “vrijheid” en “vrijzinnig” in positieve zin werd gebruikt als aanduiding voor linkse politiek. Er valt over vrijheid meer te zeggen dan door liberalen (waar vrijheid vooral vrijheid van staatsbemoeienis is) wordt gedaan. Herman laat er zijn licht over schijnen en we vermoeden dat hij met zijn formuleringen ook iets duidelijk maakt van de tegenstellingen zoals die ter linkerzijde tussen met name aanhangers van SP en GL bestaan. Wie de handschoen op wil pakken en deze voor ons gevoel noodzakelijke discussie aan wil gaan… We zien je bijdrage met belangstelling tegemoet.

Het heeft iets buitengewoon geestigs, wanneer je op zoek bent naar een bijdrage over het begrip “vrijheid” in economisch verband, en je krijgt een artikel aangeleverd over “De betekenis van regels”. En toch is het tegelijk uiterst to the point: vrijheid van de spelers van het spel dat economie heet is alleen gewaarborgd, wanneer alle spelers zich aan bepaalde regels houden. Is dat niet de kern van de Tora? Wat Tora en Talmud ook in economische kwesties te zeggen hebben, daarover gaat het artikel van Elisa Klapheck (rabbijn te Frankfurt en in Nederland o.a. bekend omdat ze deel uitmaakt van het theologisch elftal van Trouws Verdieping) en Abraham de Wolf.

Rieks Hoogenkamp houdt zich in Waterland al vele jaren vanuit de kerk bezig met kunst en cultuur, niet zelden samen met zijn schilderende echtgenote, dus het huwelijk tussen kerk en kunst is voor hem niet nieuw. Hem vroegen we om een bijdrage over vrijheid in de kunst. Dat leverde een wat bizarre openingspassage en een spannend artikel op.

Naast het themagedeelte opnieuw een ruime sortering over heel verschillende onderwerpen, die met name gemeenschappelijk hebben, dat ze allemaal op het raakvlak van theologie en maatschappij liggen en dus bij uitstek artikelen voor Ophef zijn.

Tijdens onze jaarlijkse ledenvergadering deze zomer hadden we Hub Crijns, directeur van DISK gevraagd om een inleiding te houden over het armoedevraagstuk. Zijn verhaal is voor degenen die de bijeenkomst gemist hebben nu na te lezen.

Ophef-redacteur Hanneke van der Korst was voor haar emeritaat justitiepredikant en houdt zich al jaren bezig met gendervraagstukken in theologie en maatschappij. Voor het blad van het justitiepastoraat schreef zij een studie over de noodzaak van gender-analyses in het werk binnen de justitiële inrichtingen en op ons verzoek, heeft ze dat in enigszins aangepaste vorm ook bij ons ingeleverd.

Johannes Diepersloot veegde weer het nodige zwerfvuil bijeen – nog een keer algemene beschouwingen en we kunnen een Ophef vullen met alleen maar zwerfvuil. Wessel ten Boom las de biografie van Jan Galen over Theun de Vries en bespreekt die zeer uitvoerig, want dat biedt ook hem de gelegenheid om nog eens zijn mening te geven over één van zijn favoriete auteurs.

Dit voorjaar trok een groep dominees met Dick Boer naar Roemenië, om daar met een aantal Hongaars (en gelukkig ook wat Duits of Engels en soms zelfs Nederlands) sprekende collega’s Edda en Thora van Miskotte te bestuderen. Omdat we er toch waren, hield Dick Boer er een gastcollege over aan de universiteit van Cluj en de tekst ervan hebben we opgevraagd voor Ophef.

Zelf deed ik mijn best om een aantal recent verschenen boeken bij jullie te introduceren en Albert Slaats sluit weer af met zijn heftige commentaar en wenst u een hartelijk Proficiat. Dat wensen wij vooral onze mede-redacteur Tiers Bakker en Aviva Boissevain vanwege de geboorte van hun dochtertje Heloïse.

Daarnaast helaas ook een erg verdrietig bericht. Het is al weer enige tijd geleden, dat onze redacteur Trinus Hoekstra zijn activiteiten voor Ophef tijdelijk opschortte, vanwege het drukke bestaan na de geboorte van zijn zoontje Benjamin. Dat hij nog steeds niet terug is gekeerd in onze gelederen, kwam door de ernstige ziekte van zijn vrouw, Barbara Leijnse (ze schreef ooit een exegese voor Ophef). Eind augustus is Barbara na een lang ziekbed bezweken aan een hersentumor. Ze is maar vierenveertig geworden. We wensen Trinus en Benjamin sterkte bij het verwerken van dit immense verlies.

U had dit nummer wellicht wat eerder verwacht, maar dat werd door een aantal complicaties bemoeilijkt. We hopen evengoed nog voor de kerst ook een nummer 4 van deze jaargang te verzorgen.

De foto’s van het voorblad en van de pagina’s 11, 22, 37 en 38 van dit nummer zijn in de zomer van 2011 door de Ophef eindredactie gemaakt in en rond de ‘Autobahn Kirche’ in Baden-Baden, Duitsland.

 

Wilken Veen

 

Inhoud
1. Redactioneel

    Wilken Veen

2. Over vrijheid als politiek ideaal

    Herman Meijer

3. De betekenis van regels: Financiële ethiek vanuit rabbijns gezichtspunt

    Elisa Klapheck en Abraham de Wolf (vert. Wilken Veen)

4. Een goed idee

    Rieks Hoogenkamp

5. Armoede en politieke keuzen

    Hub Crijns

6. Zielzorg in crisis

    Hanneke van der Korst

7. …zwerfVUIL… 

    Johannes Diepersloot

8. De roeping van een zondagskind

   Wessel ten Boom

9. Het heidendom als vraag aan de kerk

    Dick Boer

10. Nieuwe boeken

      Wilken Veen

11. Heftig

     Albert Slaats

12. Vakliteratuur bij Narratio