Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 4 2008 Calvijn

Ophef 2008 4Redactioneel

 

Voor u, beste lezers en lezeressen, ligt het vierde nummer van de jaargang 2008. Wij noemden het ons kerstnummer, maar op het moment, dat ik dit schrijf, weet ik nog niet zeker of we het redden, om dit nummer voor kerst bij u thuis te laten bezorgen. “t Liep tegen het nieuwe jaar”, zegt een bekend kerstlied. En dat nieuwe jaar is het jaar onzes Heren 2009: Het Calvijnjaar, volgens anderen (volgens mij vooral zijn tegenstanders) ook een Darwinjaar en we kunnen vast nog wel een aantal andere kwalificaties bedenken, maar ons raakt de eerste het meest. Johannes Calvijn, zijn naam is vernederlandst en er zijn ook niet veel landen, waar zijn theologie zo diep doorgedrongen is als in ons kleine landje. We wilden er dus vroeg bij zijn en al op de valreep van 2009 een Calvijn-nummer maken. We starten met een tekst van Calvijn zelf, samengesteld en aangereikt door Rinse Reeling Brouwer, en zo actueel als het maar zijn kan: Als je geld uitleent.., een gedachte van Calvijn, die ik in de Kamer zelden hoor verdedigen door de SGP. Rinse stelde de tekst samen als bijlage bij een voordracht die hij hield in de Rode Hoed over Luther en Calvijn in de week voor Hervormingsdag. Graag drukken wij deze toespraak af. Als Calvijnkenner krijgt Rinse een druk jaartje met een groot aantal voordrachten over Calvijn en het calvinisme. Wellicht treft u in de komende jaargang dus nog wat meer aan van Rinse over Calvijn. Wessel ten Boom is in principe meer bezig met Augustinus en met name bij diens verhouding met de Joden (zie zijn beide boeken Profetisch tegoed en Provocatie), maar voor deze bijzondere gelegenheid wijkt hij uit naar ons feestvarken en schrijft over Calvijn en de Joden. Zichzelf bedeelde uw hoofdredacteur de Zwarte Piet toe en schreef over de gitzwarte pagina uit de geschiedenis van Calvijn, die waarop in Genève een ontsnappeling van de Inquisitie op laag vuur werd geroosterd. Over Servet dus en het doden van een mens, naar aanleiding van een recent verschenen boek van Guus Kuijer en een boek uit 1936 van Stefan Zweig.

Naast dit themagedeelte nog een aantal “losse” artikelen. Opnieuw een bijdrage van Johan Snoek, dit keer over Hoe genees je een fanaticus, een boek van Amos Oz, door zijn grote roman Het verhaal van liefde en duisternis misschien wel de bekendste Israëlische auteur. Met zijn benadering van het conflict tussen Israël en de Palestijnen is Johan Snoek niet erg gelukkig en hij legt uit waarom. Bij de introductie van Johan Snoek in het vorige nummer, schreef ik dat Ophef het nooit had gehad over het Israëlisch-Palestijnse conflict, omdat ze tot dan toe niet het idee had over voldoende kennis daarover te beschikken. Iets soortgelijks geldt natuurlijk voor de Islam. Er wordt volop over geschreven en gesproken, maar er wordt vooral ook veel onzin geschreven, meer ingegeven door ideologische overwegingen dan door begrip van de Islam. In oktober had ik een uitvoerig gesprek met Anton Wessels. Hij heeft verstand van de Islam, heeft lang in het Midden-Oosten gewoond en gewerkt, doceerde het vele jaren aan de VU en spreekt erover met kennis en met liefde. We zijn blij dat hij toestemming gaf dit interview in Ophef af te drukken. Een andere forse steen in de vijver van de publiek opinie was dit voorjaar het vuistdikke boek van Willem Schinkel, waarin hij uitvoerig uitlegt, dat hij het begrip “samenleving” een onbegrip vindt. Harm Dane, ook socioloog van huis uit, was onmiddellijk enthousiast en schrijft erover. Daarnaast zijn er natuurlijk de vaste rubrieken. Een heftige kerstoverweging van Albert Slaats besluit deze Ophef, maar daarvoor was u al gestuit op het Zwerfvuil van Johan Diepersloot, hij kreeg het Jezusboek van Paul Verhoeven voor zijn bezem en veegt er de vloer mee aan. Tevergeefs zoekt u de bijdrage van Hans Groenewegen in dit nummer, maar dat wordt helemaal goedgemaakt doordat Wessel ten Boom de nieuwste dichtbundel van Hans Zuurstofschuld uitvoerig bespreekt. Ik wens jullie veel leesplezier, goede kerstdagen en een goed 2009 met Calvijn en zo.

 

Wilken Veen

 

Inhoud

1. Redactioneel

    Wilken Veen

2. Calvijn en de krediet crisis: Als je geld uitleent

    Rinse Reeling Brouwer

3. Luther, Calvijn en het menselijk hart als godenfabriek

    Rinse Reeling Brouwer

4. Calvijn en de Joden

    Wessel ten Boom

5. Over Servet enhet doden van een mens

    Wilken Veen

6. Over AMOS OZ: Hoe genees je een fanaticus

    Johan M. Snoek

7. Anton Wessels over de islam

    Wilken Veen

8. Zwerfvuil

    Johannes Diepersloot

9. De samenleving is een fictie(boekbespreking)

    Harm Dane

10. De nieuwe adem

boekbesprekingWessel ten Boom

11. Heftig

     Albert Slaats

12. Vakliteratuur