Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie. Ook op twitter en facebook

Ophef nr. 4 2018

Redactioneel

Wat een jaar! Met dat we bedacht hadden, dat we 2018 als herdenkingsjaar tot thema zouden maken voor dit laatste nummer, kwam er van alles boven. Vijftig jaar na mei ’68, maar ook vijftig jaar na 10 december 1968, de sterfdag van Karl Barth, honderd jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918, tweehonderd jaar na 5 mei 1818, de geboortedag van Karl Marx en ook vierhonderd jaar na 13 november 1618, de openingsbijeenkomst van de synode van Dordrecht.

Er viel dus veel te herdenken, en omdat we aan alle hierboven genoemde data aandacht besteedden, kwamen er ook heel wat artikelen binnen. We beginnen met een artikel van Bart Voorsluis over mei ’68. Achter de uitdrukking “1968 revolutiejaar” plaatst hij een vraagteken en legt dat uit in zijn artikel, dat voor velen van ons wellicht herkenning op zal roepen.

Dan wordt er in drie artikelen aandacht besteed aan Karl Barth. Het leerhuis Amsterdam wilde aan de vooravond van het Barth-jaar ook haar steentje bijdragen, maar wilde het vooral hebben over de ‘politieke Barth’, omdat ze er niet zonder meer van uitging, dat die in de andere herdenkingen voldoende aan de orde zou komen. Dus lezingen van Dick Boer over de Tambacher Rede uit 1919 (volgend jaar honderd jaar en wellicht reden om er als vereniging dan nog eens bij stil te staan) en van ondergetekende over Theologische Existenz heute. Bart Vijfvinkel interviewde Theo Witvliet, die nog college heeft gelopen bij Barth, en dat worden er steeds minder, die daar nog over kunnen vertellen. Over Marx gaat het in de Heftig aan het slot (of dat kenmerkend is voor de mate, waarin Marx geleidelijk aan in de marge is gekomen?) en Adriaan Deurloo heeft het in zijn poëtische bijdrage over 1918. Ook is er aandacht voor de herdenking van de synode van Dordrecht. Maar Ophef zou Ophef niet zijn, als dat niet ook een wat dwars artikel was. Geen halleluja over het daar genomen besluit een Nederlandse Bijbelvertaling te maken (die Statenbijbel en niet Synodebijbel heet, want de “hoogmogende heren Staten-Generaal” waren beslissend voor de synode zoals eertijds Constantijn de gang van zaken tijdens het concilie van Nicea bepaalde), maar aan de remonstrantse predikant Tjaard Barnard gevraagd om over de synode te schrijven vanuit het gezichtspunt van de Remonstranten, die toen uit de kerk en ten dele ook uit het land werden gezet, ook wanneer zij nooit enig strafbaar feit hadden gepleegd.

Ook naast dit themagedeelte nog heel wat. Op 14 september van dit jaar hield Desanne van Brederode in de Keizersgrachtkerk te Amsterdam de eerste Jacoba van Tongeren-lezing. Wij mochten die van haar afdrukken in Ophef en daar zijn we blij mee, want het was en is een indrukwekkend verhaal. Ja, en toen kwam Jan Offringa met zijn gedachte, dat Jezus voor christenen in plaats van de tora was gekomen. Wat moet je daar nou van zeggen, behalve dat je het er volstrekt niet mee eens bent? Hanneke, Douwe van der Sluis en ik praatten erover met Bart, die het gesprek optekende. Misschien is dat het belangrijkste, dat erover gepraat wordt! Hanneke van der Korst zorgde ook voor de exegetische bijdrage. In deze adventstijd een preek over Ruth, als buitenlandse werkneemster. Wessel ten Boom gaat verder met zijn reeks “Dichters bij de dood van God”, nu een tweede artikel over Martinus Nijhoff, gewijd aan misschien wel zijn beroemdste gedicht: Awater. Ook enigszins in het kader van de Barth-herdenking schreef Karel Blei een mooi boek over Barth. Jaap van Slageren besprak het voor ons. Jaco Zuurmond was zo aardig om het prekenbundeltje te bespreken, dat ik samenstelde ter gelegenheid van mijn vijfenzestigste verjaardag en zelf besprak ik ook nog een viertal boeken in mijn rubriek “Nieuwe boeken”. Harry Pals, onze voorzitter, schreef tenslotte zijn vaste column.

Hopelijk strijkt de penningmeester zijn hand over het hart, want deze Ophef is te dik, maar het is ook wel een speciale Ophef, want de laatste die uitgegeven wordt door Leen en Dullyna van den Herik van uitgeverij Narratio. Zij gaan met pensioen en de uitgeverij stopt. Zolang als Ophef bestaat (vanaf de eerste jaargang in 1994) werd het door Narratio uitgegeven, die daarvoor ook al de laatste drie jaargangen van Opstand uitgaf. De vriendschappelijke en betrokken wijze waarop ze dat deden was meer dan voorbeeldig. Sinds jaar en dag verschijnen alle nummers op tijd. Leen, Dullyna en Anneke Streng, die al jaren de opmaak verzorgt, we zijn jullie buitengewoon veel dank verschuldigd. Het ga jullie goed!

Bij dit nummer is een flyer ingesloten met het verzoek om in te tekenen op een bundel met artikelen van Wessel ten Boom uit Ophef en In de Waagschaal, die hem hopelijk op zijn zestigste verjaardag of daaromtrent kan worden aangeboden. Dat hij waarschijnlijk de auteur is met de meeste bijdrages aan Ophef, hoef ik niet eens na te rekenen.

Het volgende nummer, dat eind maart 2019 verschijnt zal worden uitgegeven door Skandalon. Goede feestdagen en een strijdbaar nieuw jaar.

Wilken Veen

 

Inhoud

1.   Redactioneel

      Wilken Veen

2.   Revolutiejaar 1968?

      Bart Voorsluis

3.   De christen in de maatschappij in onze tijd

      Dick Boer

4.   Theologische existentie als vorm van verzet

      Wilken Veen

5.   Als je Barth leest krijg je plezier in theologie

      Interview door Bart Vijfvinkel

6.   Remonstranten en de herdenking van de Synode

      Tjaard Barnard

7.   Jacoba van Tongeren

      Dessanne van Brederode

8.   Onopgeefbaar verbonden met Israël

      Interview door Bart Vijfvinkel

9.   Ruth, Naomi en Boaz: een idyllisch verhaal over onbaatzuchtige solidariteit?

      Hanneke van der Korst

10. Mijn heer AWATER neemt de plaats in van God

     Wessel ten Boom

11. Boekbespreking: Karel Blei, Karl Bart en zijn theologische weg door de tijd

     Jaap van Slageren

12. Boekbespreking: Wilken Veen, Doe dit en je zal leven

     Jacco Zuurmond

13. Nieuwe boeken

     Wilken Veen

14. Theologie en maatschappij

      Harry Pals

15. HEFTIG – Karl Marx in vol ornaat

      Willemien Roobol

 

WAT IS VTM?

Oecumenisch denkplatform voor hartstochtelijke en maatschappelijk betrokken theologie.

Belangrijke activiteiten zijn de uitgave van het periodiek Ophef en het publiceren van theologische portretten.

Via Ophef wil de VTM het maatschappelijke en theologische debat stimuleren!

BENT U AL LID VAN DE VTM?

Heeft u zich al eens afgevraagd waarom u dat nog niet bent? Want dat kan heel makkelijk via: secretariaatvtm@gmail.com

 

WAAROM HEEFT U NOG GEEN ABONNEMENT OP OPHEF?

Dat geeft uren leesplezier voor een relatief klein bedrag. En het kan namelijk heel makkelijk! Stuur een mail naar secretariaatvtm@gmail.com